Anadolu Selçuklu'nun köklü payitahtı, Millî Mücadele'nin ise en kritik lojistik merkezlerinden biri olan Konya'nın caddeleri ve meydanları; sadece tarihi camiler veya medreselerden ibaret değildir. Şehrin merkezinde yürürken karşımıza çıkan anıtlar ve heykeller, Konya'nın kimliğini, hafızasını ve dönüşümünü sessizce anlatan en canlı tanıklardır.
Bir turist rehberinin gözünden; Alâeddin Tepesi ekseninde yürüyerek kolayca keşfedebileceğiniz, hikayesiyle şehre bakışınızı değiştirecek Konya merkezdeki 5 simgesel anıtı sizler için derledik.
1. Atatürk Anıtı (İstasyon Caddesi)
Cumhuriyet'in ve Bereketin İlk İmzası
Tren Garı'ndan şehir merkezine doğru yürürken İstasyon Caddesi'nin sonunda sizi karşılayan bu yapı, yalnızca Konya'nın değil, Türkiye Cumhuriyeti'nin en erken dönem anıtlarından biridir.
1926 yılında Avusturyalı dünyaca ünlü heykeltıraş Heinrich Krippel tarafından tamamlanan anıtın kaidesi, Mimar Muzaffer Bey imzalı Ziraat Abidesi üzerine oturtulmuştur. Anıtta Atatürk, bir elini kılıcının kabzasına koyarken diğer elinde Konya toprağının bereketini simgeleyen buğday başaklarını tutar. Bu detay, Konya'nın Cumhuriyet dönemindeki "Tahıl Ambarı" unvanını ve tarımsal kalkınma hamlesini sanatsal bir dille ölümsüzleştirir.
2. Zafer Anıtı / Süleyman Şah Anıtı (Zafer Meydanı)
Payitahtın Birlik ve Muzafferlik Sembolü
Konya'da halk arasında "Üç Başlı At Heykeli" olarak bilinen anıt, şehrin merkezindeki Zafer Meydanı'nda yer alır. Resmi adı Kutalmışoğlu Süleyman Şah Anıtı'dır ve 2006 yılında dikilmiştir.
At üstünde heybetle tasvir edilen Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurucusu Kutalmışoğlu Süleyman Şah figürü; Haçlı Seferleri'ne karşı Anadolu'yu savunan ve bu toprakları yurt kılan Selçuklu iradesini temsil eder. Meydanın dokusuyla bütünleşen bu yapı, yerli ve yabancı ziyaretçilere Konya'nın yüzyıllar öncesine dayanan devlet aklını ve hürriyet tutkusunu hatırlatır.
3. Selçuklu Anıtı (Kılıçarslan Şehir Meydanı)
Taşa Kazınan Anadolu Selçuklu Mirası
Alâeddin Tepesi'nin hemen kuzeyinde yer alan Kılıçarslan Şehir Meydanı, Konya'nın tarihsel derinliğini modern kent mimarisiyle buluşturan anıtsal bir alandır.
Meydanın merkezinde yükselen Selçuklu Anıtı; çift başlı kartal sembolü, geometrik taş işçiliği ve anıtsal taç kapı formuyla Anadolu Selçuklu Devleti'nin azametini temsil eder. Selçuklu mimarisinin karakteristik ögelerinden esinlenilerek tasarlanan bu anıtsal yapı, ziyaretçilere Alâeddin Tepesi'ne çıkmadan önce şehrin Selçuklu kimliğini görsel bir dille hissettirir.
4. Şehitler Anıtı (Alâeddin Tepesi Doğu Yamacı)
Vatan İçin Can Verenlerin Sessiz Nöbeti
Alâeddin Tepesi'nin Mevlana Caddesi'ne bakan doğu yamacında, çam ağaçlarının arasında yükselen bu yapı; Konya'nın Cumhuriyet dönemindeki en duygu yüklü hafıza mekânlarından biridir.
1936 yılında Korgeneral Cemil Cahit Toydemir öncülüğünde, Millî Mücadele ve hava şehitlerimizin anısına dikilmiştir. Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın izlerini taşıyan anıt; Gödene ve Sille kesme taşlarından inşa edilmiştir. Dört sütun ortasında yükselen ana gövdesi ve bronz defne yaprağı detaylarıyla dikkat çeken yapının kaidesinde yazan "Türk çocuğu; senin ve yurdun için can veren ulu şehitlerini unutma" ifadesi, Konya'nın bağımsızlık mücadelesindeki fedakârlığını tesciller.
5. Mecmaü'l-Bahreyn Anıtı (Mevlana Caddesi)
İki Denizin Birleştiği Yerde Bir Zemin Sembolü
Alâeddin Tepesi'nden Mevlana Müzesi'ne doğru yürürken İplikçi Camii yakınlarında caddenin zemininde yer alan bronz plaka, Konya'nın en derin manevi anıtıdır.
Sözlük anlamı "İki denizin birleştiği yer" olan Mecmaü'l-Bahreyn; 30 Kasım 1244 tarihinde zahir ilimlerinin denizi Hz. Mevlânâ ile gönül ilimlerinin denizi Şems-i Tebrizî'nin Konya'da ilk kez karşılaşıp kucaklaştıkları noktayı işaret eder. Taş veya beton bir sütun yerine zemin plaketi olarak tasarlanan bu mütevazı sembol, Mevlevi kültürünün ve tasavvuf tarihinin kırılma noktasını günümüz gezginlerinin ayakları altına serer.
Not: 2015 yılında bölgeye içerisinde kandil simgesi yer alan bir anıt yapılmış; ancak 2017 yılında gerçekleştirilen düzenlemeyle bu yapının yerine, iki yüce gönlün birleşmesini ve fenâ makamını çelik konstrüksiyonla soyut biçimde temsil eden günümüzdeki modern Mecmaü'l-Bahreyn Anıtı yerleştirilmiştir.
Rehberin Rota Notu
Konya kent merkezini keşfederken Tren Garı'ndan başlayıp Atatürk Anıtı'nı görebilir, Zafer Meydanı'ndaki Süleyman Şah Anıtı üzerinden Kılıçarslan Meydanı'na geçebilirsiniz. Ardından Alâeddin Tepesi Şehitler Anıtı'nda kısa bir saygı molası verip Mevlana Caddesi üzerindeki Mecmaü'l-Bahreyn noktasından Mevlana Müzesi'ne doğru yürüyüşünüzü tamamlayabilirsiniz.