Konya, binlerce yıllık tarihi boyunca sayısız devlet adamı, bilim insanı, sanatçı ve edebiyatçı yetiştirmiş kadim bir şehirdir. Selçuklu'ya başkentlik yapmış bu topraklar, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan süreçte ülkeye yön veren pek çok önemli ismin doğduğu veya yetiştiği yerdir. Gelin, Konya merkez ve ilçelerinde doğan, şehre ve ülkeye damga vuran ünlüleri birlikte tanıyalım.
Konya Merkez'de Doğan Ünlüler
Osmanlı Dönemi Devlet Adamları & Alimler
- Piri Mehmed Paşa (1463-1532): Osmanlı İmparatorluğu'nda 1518-1523 yılları arasında sadrazamlık yapmıştır. Konya doğumlu olan Piri Mehmed Paşa, Yavuz Sultan Selim ve Kanuni Sultan Süleyman dönemlerinde görev yapmıştır.
- Karamanî Mehmed Paşa (ö. 1481): Fatih Sultan Mehmed döneminde 1477-1481 arası sadrazamlık yapmıştır. Mevlana'nın soyundan gelen Karamanî Mehmed Paşa, Konya doğumludur.
Cumhuriyet Dönemi Siyasetçileri & Devlet Adamları
- Vecdi Gönül: Uzun yıllar Milli Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Sayıştay Başkanlığı görevlerinde bulunmuştur.
- Mehmet Keçeciler: Eski Devlet Bakanı, İçişleri Bakanı ve milletvekili.
- Sami Selçuk: Eski Yargıtay Birinci Başkanı, önde gelen hukukçu ve akademisyen.
- İsmet Ocakçıoğlu: Eski Yargıtay Birinci Başkanı.
- Uğur İbrahim Altay: Konya Büyükşehir Belediye Başkanı ve Dünya Belediyeler Birliği (UCLG) Başkanı.
Bilim İnsanları & Akademisyenler
- Korkut Boratav (d. 1935): Türkiye'nin önde gelen Marksist ekonomistlerinden. Ankara Üniversitesi'nde uzun yıllar öğretim üyeliği yapmış, Türkiye iktisat tarihi üzerine önemli eserler vermiştir.
- Prof. Dr. Hikmet Birand (1904-1972): Ünlü botanik bilimci ve yazar. "Anadolu Manzaraları" ve "Alıç Ağacı ile Sohbetler" gibi doğa ve bilim edebiyatının klasikleşmiş eserleriyle tanınır.
- Prof. Dr. Saim Sakaoğlu (d. 1939): Türk halk bilimi (folklor) ve edebiyatı alanında anıtsal çalışmalara imza atmış akademisyen.
Sinema, Dizi & Tiyatro Oyuncuları
- Hazal Kaya (d. 1990): "Aşk-ı Memnu", "Adını Feriha Koydum", "Bizim Hikaye" ve "Pera Palas'ta Gece Yarısı" gibi uluslararası alanda popüler yapımlarda rol almıştır.
- Murat Yıldırım (d. 1979): "Asi", "Suskunlar", "Ramo" ve "Teşkilat" gibi başarılı dizilerde başrol oynamış aktör.
- Mine Tugay (d. 1978): Tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu. "Medcezir", "Zalim İstanbul" gibi dizilerle tanınır.
- Mesut Akusta (d. 1964): "Karagül", "Kurtlar Vadisi", "Muhteşem Yüzyıl" ve "Teşkilat" gibi yapımlarda karakter oyunculuğuyla öne çıkmıştır.
Müzik & TV Dünyası
- Aleyna Tilki (d. 2000): Türk pop müziğinin genç yaşta uluslararası başarılara imza atan ismi. "Cevapsız Çınlama", "Sen Olsan Bari" şarkılarıyla tanınır.
- Bendeniz (Deniz Çelik - d. 1973): 1990'lı yılların efsanevi pop müzik sanatçısı ve söz yazarı.
- Uğur Işılak (d. 1973): Şarkıcı, besteci, söz yazarı ve eski milletvekili.
- Yıldo (Ahmet Yıldırım Benli - d. 1953): Şovmen, oyuncu ve voleybolcu/futbolcu.
Spor Dünyası
- Nazmiye Muslu Muratlı (d. 1979): Paralimpik halterci. 2012 Londra ve 2016 Rio Paralimpik Oyunları'nda üst üste altın madalya kazanarak dünya rekoru kırmıştır.
- Aslı Demir (d. 1999): Milli güreşçi.
- Şevket Yorulmaz (1925-2003): Beşiktaş ve Fenerbahçe formaları giymiş milli futbolcu.
İlçelerde Doğan ve Yetişen Değerler
- Akşehir — Tarık Buğra (1918-1994): Türk edebiyatının usta kalemlerindendir. Kurtuluş Savaşı'nı Akşehir merkezli anlatan "Küçük Ağa", "İbiş'in Rüyası" ve "Osmancık" gibi başyapıtlara imza atmıştır.
- Akşehir — Nasreddin Hoca: 13. yüzyılda yaşamış ünlü Türk filozofu ve mizah ustası. Eskişehir Sivrihisar doğumlu olmakla birlikte yaşamının büyük kısmını Akşehir'de geçirmiş, mizah kültürünün simgesi haline gelmiş ve türbesi de Akşehir'de yer almaktadır.
- Taşkent — Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu (d. 1959): Akademisyen, diplomat, eski Dışişleri Bakanı ve Türkiye Cumhuriyeti'nin 26. Başbakanı. Taşkent doğumludur.
- Seydişehir — Prof. Dr. Sadi Irmak (1904-1990): Tıp doktoru, akademisyen ve Türkiye Cumhuriyeti'nin 17. Başbakanı (1974-1975). Seydişehir doğumludur.
- Ereğli — Mete Horozoğlu (d. 1975): "Öyle Bir Geçer Zaman ki", "Nefes: Vatan Sağolsun" ve "Muhteşem Yüzyıl Kösem" yapımlarıyla tanınan başarılı tiyatro ve sinema oyuncusu. Ereğli doğumludur.
- Hadim — Hadimî Hazretleri (Ebu Said Muhammed Hadimî - 1701-1762): 18. yüzyıl Osmanlı döneminin en büyük fıkıh alimlerinden ve düşünürlerinden biridir. Hadim ilçesinde doğmuş ve dersler vermiştir.
Konya Lisesi'nden Yetişen ve Konya ile Özdeşleşen İsimler
Konya sadece doğum yeri olarak değil, aynı zamanda tarihi eğitimiyle de Türkiye'ye yön veren isimleri ağırlamıştır. 1889'da kurulan Konya Lisesi (Taş Mektep), Türkiye'nin dört bir yanından gelen öğrencilere yuva olmuştur:
- Turgut Özal: Türkiye Cumhuriyeti'nin 8. Cumhurbaşkanı. Malatya doğumlu olmasına karşın lise eğitimini Konya Lisesi'nde tamamlamış ve Konya ile güçlü bağlar kurmuştur.
- Ahmet Hamdi Tanpınar: Türk edebiyatının en büyük romancı ve şairlerinden. İstanbul doğumlu olmasına karşın çocukluğunun ve gençliğinin bir bölümünü Konya'da geçirmiş, Konya Lisesi'nde okumuştur. Anıtsal eseri "Beş Şehir"de Konya'ya geniş yer vermiştir.
- Tarık Buğra & Cahit Zarifoğlu: Eğitim hayatlarının dönüm noktalarında Konya ve Konya Lisesi ikliminden beslenmişlerdir.
Konya'nın Kültürel ve Tarihsel Mirası
Konya, yetiştirdiği bu değerli isimlerle Türkiye'nin kültürel, siyasi, bilimsel ve sanatsal hayatına yön vermiştir. Hz. Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin hoşgörü ikliminden beslenen bu şehir; Selçuklu'dan Osmanlı'ya ve Cumhuriyet'e uzanan köklü bir medeniyet mirasını geleceğe taşımaktadır.